محصولات در معرض نور قرار میگیرند، چه نور مستقیم خورشید باشد و چه نور لامپ. بنابراین، محافظت از پلیمرها در برابر اشعه ماوراء بنفش حیاتی است، در غیر این صورت، محصولات میتوانند به دلیل تخریب ناشی از نور ماوراء بنفش، ترک بخورند، زرد شوند و لایه لایه شوند. تثبیتکنندههای UV شامل دو گروه هستند، اولی جاذبهای نور فرابنفش است که به عنوان UVA یا جاذب UV نیز شناخته میشوند، گروه دوم تثبیتکنندههای نور آمین ممانعت شده هستند که به عنوان HALS یا تثبیتکنندههای نور شناخته میشوند. آنها به صورت جداگانه یا به صورت مخلوط استفاده میشوند. جاذب UV نور مضر UV را فیلتر میکند و به جلوگیری از تغییر رنگ و لایه لایه شدن پوششها، چسبها و درزگیرها کمک میکند. انواع جاذبهای UV شامل بنزوفنون (UV 531)، بنزوتریآزول (UV P، 234، 326، 327، 328، 329) و هیدروکسی فنیل-تریازین هستند که سهم بازار آنها با افزایش دو نوع قبلی کاهش مییابد.
تثبیتکنندههای نور رادیکالهای آزاد را پس از تشکیل به دام میاندازند و در حفظ خواص سطحی مانند براقیت مؤثر هستند و از ترک خوردگی و گچی شدن رنگها جلوگیری میکنند. ترکیب این دو خانواده بسیار هم افزایی دارد. حالت واکنش تثبیتکننده نور آمین ممانعت شده مانند عکس زیر است.
کاربرد تثبیتکنندههای UV چیست و کدام را انتخاب کنیم؟ تثبیتکنندههای UV در پلاستیکها، لاستیک، پوششها، رنگ، چسب، پلیمر و رزینهای مختلف استفاده میشوند.
توضیح بیشتر در مورد انتخاب تثبیت کننده UV:
انتخاب تثبیت کننده UV مناسب بستگی به عوامل مختلفی دارد، از جمله:
- نوع پلیمری که محافظت میشود: هر پلیمر به نوع خاصی از تثبیت کننده UV نیاز دارد.
- شرایط محیطی: میزان نور UV، دما و رطوبت محیط بر انتخاب تثبیت کننده تأثیر میگذارد.
- کاربرد نهایی محصول: محصولات مورد استفاده در فضای باز به تثبیت کنندههای قویتری نسبت به محصولات مورد استفاده در فضای داخلی نیاز دارند.
- ضخامت محصول: همانطور که در متن قبلی اشاره شد، UVAs به ضخامت مشخصی از پلیمر نیاز دارند تا عملکرد مطلوبی داشته باشند.
- مقررات خاص: برخی صنایع مقررات خاصی در مورد استفاده از تثبیت کنندههای UV دارند.
- هزینه: قیمت تثبیت کنندههای UV متفاوت است و باید با بودجه پروژه مطابقت داشته باشد.
به طور کلی، استفاده از ترکیبی از UVA و HALS اغلب بهترین نتیجه را به دست میدهد، زیرا این دو نوع تثبیت کننده به روشهای مختلفی از پلیمر محافظت میکنند.
ماده افزودنی Tinuvin 1130 از شرکت BASF یک جذبکننده قوی اشعه فرابنفش (UV absorber) از کلاس هیدروکسیفنیل بنزوتریازول (hydroxyphenyl benzotriazole) است که ویژه کاربرد در پوششهای صنعتی طراحی شده است.
تینووین ۲۹۲ (TINUVIN 292) یک پایدارکننده نوری آمین ممانعتشده (HALS) است که توسط شرکت BASF تولید میشود. این ماده یک افزودنی مایع است که برای محافظت از مواد در برابر اثرات مخرب پرتوهای فرابنفش (UV) خورشید به کار میرود. وظیفه اصلی TINUVIN 292، جذب مستقیم پرتوهای UV نیست، بلکه خنثیسازی رادیکالهای آزاد است که در اثر تابش نور خورشید در ساختار شیمیایی مواد، به خصوص در پوششها و رنگها، ایجاد میشوند.